Erkek Egemen Toplumda Argo

badwords

Erkek Egemen Toplumda Argo

Hemen hemen dünyadaki tüm toplumlarda argo kullanımı toplumların değer yargılarına, dillerinin yapısına ve alt kültür gruplarının oranına göre farklılık göstermektedir. Genel olarak argo kelime haznesi alt kültürden beslenir ve zamanla üst kültür diline entegre olur. Bu entegre süreci olağan bir süreçtir. Çünkü dil nesiller boyu devinen ve değişen bir yapıdadır. Özellikle alt gelir gruplarında, farklı etnik kökene sahip ama tek resmi dilin zorunlu olduğu devletlerde, kadının daha bastırılmış olduğu coğrafyalarda, LGBTİ toplulukları arasındaki iletişim dilerinde, yine bir çok alt gelir meslek gruplarında, mahkum ve tutuklu konuşma dilinde argo kullanımı epeyce yaygındır. Ve bu sınıfların kendilerine has kendi sınıfsal tabanının anlayacağı argo dilleri mevcuttur. O toplumsal sınıflara yeni giren argo kelimeler bir anda yayılır ve üst kültür diline de geçmeye başlar.

Günlük konuşmada argo dili içerisindeki cinsiyete, etnik kimliğe, inanca, kişinin hak ve hürriyetine karşı kullanılan hakaret boyutundaki küfürler ise faklı bakış açısında incelenebilir. Çünkü küfür yani sövmek, hakaret içerikli olduğundan argo kelime haznesi dışında tutulmalıdır. Fakat başta da belirtildiği gibi dilin devinimi durdurulamaz, toplumsal bellek ve yapı ne ise argo o toplumsal yapıya göre şekillenir.

Kadına yönelik hakaret seviyesindeki argo kelimeler, cinsel kimliğe, inanca ve keza bir çok etnik kimliği rencide edici argo kelimelerin sıklığı, yaşanılan toplumun bir nevi karakterini gösterir. Ülkemizde günlük kullanılan argo kelimelerin ilk sırasını kadını metalaştırarak kadın bedeni ve kişiliğine saldırı üzerine iken, ikinci sırayı etnik hakaret, sonra inanç ve cinsel kimliğe yönelik argo kelimeler diye sıralayabiliriz.

Bazen sadece bu kimliklerin telafuzu bile hakaret olabiliyor. Örneğin bir erkeğe ‘kadın mısın neden bu işi yapamıyorsun?’ derken ‘kadın’ kelimesi argo olmadığı halde kadın metalaştırılarak ve küçültülerek hakaret öznesi haline getirilebiliyor. Ya da cinsel kimliğe yönelik ‘ibne’ kelimesi karşı tarafı rencide etmek için kullanılırken LGBTİ bireyleri üzerinden de ikinci bir aşağılama olarak tekrar ve tekrar toplumsal erkek egemen zihniyet tarafından dile getiriliyor. Oysa ‘ibne’ arapçada erkek evlat anlamındadır. Yine buna örnek azericide güzel kadın anlamına gelen ‘yosma’ kelimesi, türkiye türkçesine hafif meşrep kadın olarak geçmiştir. Özellikle etnik bir kimlik olan ‘çingene’ kelimesi bir halk isminden çıkıp bir küfür kelimesine dönüşmüştür. Yine ‘alevi ’, ‘Kürt’ ya da ‘ermeni’ gibi inanç ve etnik kimlik isimleri aşağılamada kullanılan hakarete varan küfürlere dönüşmüştür. Oysa ki bu kelimeler tek başına argo değildir, ama bu gibi normal kelimeler toplumsal hafızaya bir nevi resmi ideolojinin de sayesinde olumsuz yani küfür gibi bir algıyla zuhur etmiştir.

Ne yazık ki edebiyatın ve yazınsal kültürün az okunduğu ve çok kültürlü ülkelerde buna benzer hakaretler, cinsiyete, cinsel kimliğe, etnik kökene, inanca vb. gruplara yönelik incitici kelime kullanımları olacaktır ve dili bu eğreti girift yapıdan arındırmak inanın ki bir yüz yılı alacaktır. Dilin ve toplumun değişimi sanılanın aksine ağırdır ve en az bir ya da iki nesilde dil erkek egemen zihniyetten özgür bir dile doğru evrilebilir.

İşte tam da bu noktada argo ile hakarete varan küfürü birbirinden ayırmak gerekir. Çünkü argo aynı mertebede bulunan sınıfların kendi içerisinde kullandıkları kelimelerdir, kadınlar kendi aralarında, LGBTİ bireyleri kendi aralarında, keza aynı meslek grupları kendi aralarında argo kelimeler kullanabilir, bu kelimeler diğer alt ve üst sınıf argo dillerine geçişkenlik gösterebilir. Hakaret boyutu olmadıkça argo kullanımı bazen eğlenceli de olabiliyor. Mizahta, sinemada, tiyatroda, edebiyatta ve bazen şiirlerde karşımıza çıkabiliyor. Ama yinede erkek egemen kültürle beslenen bir dilin argosu ister istemez rencide edici boyutlara da ulaşabiliyor. Daha güzel, daha yaratıcı, argosu az, kıvrak ve esprili bir dil kullanmanız dileğiyle.

Ercake

Bu yazı white wine’a ithafen yazılmıştır.

Bir Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir